Zachowek -Jak pozbawić spadkobiercę prawa do zachowku,sposoby obliczania.

Co to jest zachowek?

Zgodnie z art. 991 k.c. zachowek jest roszczeniem pieniężnym przysługującym zstępnym (dzieciom, wnukom etc.), małżonkowi oraz rodzicom zmarłego, którzy byliby powołani do spadku z mocy przepisów ustawowych, jeżeli nie otrzymali należnej im spłaty w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu lub darowizny.

 Można więc ogólnie stwierdzić, iż jest to prawo przysługujące najbliższym krewnym spadkodawcy, którzy zostali pominięci w testamencie lub przy dokonywania darowizny. Taki właśnie pominiętym osobom, które dziedziczyłyby na podstawie ustawy, należy się od faktycznego spadkobiercy suma pieniężna potrzebna do pokrycia zachowku lub do uzupełnienia go do pełnej wysokości.

 Kto jest obowiązany do zapłaty zachowku?

Tak jak mowa powyżej zobowiązanymi do zapłaty zachowku są osoby, które została przez spadkodawcę ustanowione spadkobiercami testamentowymi, ale również i osoby na rzecz których spadkodawca uczynił darowiznę doliczoną do spadku lub zapis windykacyjny (o tym co to jest zapis windykacyjny można przeczytać w artykule ZAPIS ZWYKŁY A ZAPIS WINDYKACYJNY).

 Sposoby obliczania wysokości zachowku

Wysokość zachowku jest zależna od wysokości udziału spadkowego, który przysługiwałby osobie uprawnionej, gdyby dziedziczyła po spadkodawcy zgodnie z ustawą. Przy obliczaniu udział spadkowego bierze się pod uwagę również spadkobierców, którzy spadek odrzucili oraz spadkobierców uznanych za niegodnych dziedziczenia, nie bierze się zaś pod uwagę spadkobierców wydziedziczonych w testamencie oraz tych, którzy zrzekli się dziedziczenia. Kiedy już, zgodnie z powyższymi zasadami, dokonamy obliczenia udziału spadkowego możemy ustalić wysokość zachowku. Odpowiada ona dokładnie połowie udziału spadkowego, który przypadał by osobie uprawnionej w razie dziedziczenia ustawowego.  Jednakże gdy uprawniony jest trwale niezdolny do pracy lub zstępny uprawniony jest małoletni wysokość zachowku jest wyższa i odpowiada dwóm trzecim wartości udziału spadkowego.

 Jak pozbawić spadkobiercę prawa do zachowku?

Jeśli chcemy by w razie naszej śmierci osoby, które dziedziczyłyby spadek na podstawie ustawy, nie miały roszczenia o zapłatę zachowku do naszego spadkobiercy testamentowego, wówczas musimy w sporządzonym testamencie dokonać tzw. wydziedziczenia, które polega na wskazaniu tych spadkobierców ustawowych, którzy mają być pozbawieni roszczenia o zachowek i jednocześnie wskazanie przyczyn wydziedziczenia. Przyczyny te są wyraźnie wyliczone w kodeksie cywilnym i tylko one mogą stanowić podstawę do skutecznego wydziedziczenia. Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego możemy wydziedziczyć osoby, które:

– wbrew woli spadkodawcy w sposób uporczywy postępują wbrew zasadom współżycia społecznego,

– dopuściły się względem spadkodawcy lub jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu, wolności lub rażącej obrazy czci,

– uporczywie nie dopełniają wobec spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Przykład:

Spadkodawca w chwili śmierci miał żonę oraz syna z poprzedniego małżeństwa. Sporządził testament notarialny, w którym na spadkobiercę do całości spadku powołał swoją małżonkę i jednocześnie postanowił, że wydziedzicza syna. Jako przyczynę wydziedziczenia  podał okoliczność, iż syna ma bardzo dużo pieniędzy i nic się nie stanie jeśli nie otrzyma należnego mu zachowku.

W takiej sytuacji synowi spadkodawcy będzie przysługiwało roszczenie o zachowek przeciwko żonie swojego ojca. Nie został on skutecznie wydziedziczony przez ojca, bowiem ten nie wskazała na żadną z ustawowych okoliczności, która mogłaby uzasadniać wydziedziczenie. 

Przedawnienie roszczenia o zachowek

Roszczenie o zachowek ulega przedawnieniu w terminie 5 lat od dnia ogłoszenia testamentu. Dla roszczenia przeciwko osobie obowiązanej do zapłaty lub pokrycia zachowku z tytułu otrzymanej od spadkodawcy darowizny lub zapisu windykacyjnego 5 letni termin przedawnienia biegnie od dnia otwarcia spadku.

 

Ten wpis został opublikowany w kategorii Bez kategorii. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

2 odpowiedzi na „Zachowek -Jak pozbawić spadkobiercę prawa do zachowku,sposoby obliczania.

  1. Wojtek Pająk pisze:

    babcia przepisała żonie 5 lat temu wszystko co miała , dwa lata późnie zachorowała na alzheimera i tylko my sie nią opiekowaliśmy nikt inny z całej rodziny; babcia zmarła rok temu a obecnie syn babci a wuj żony pozwał ją (żonę moją) o zachowek Znajomy który pracuje w biurze nieruchomości wycenił wartość przedmiotu darowizny na około 30 tys zł- wartość na grudzień 2012; babcia miała 3 dzieci żadnego nie wydziedziczyła co mamy zrobić by zapłacić jak najniższy zachowek bo 5 tysiecy to dla nas bardzo dużo

    • Beata Białek pisze:

      Witam Pana
      Niestety w sytuacji braku wydziedziczenia w testamencie spadkobierców ustawowych roszczenie o zachowek będzie im przysługiwało. O wartości zachowku będzie decydowała wartość darowizny, ale proszę pamiętać, że oblicza się ją według stanu z chwili jej dokonania, ale według cen z chwili ustalania zachowku. Wszystko zależy od tego jak zostanie wyceniona wartość darowizny przez biegłego sądowego. Obdarowany może również zwolnić się od obowiązku zapłaty sumy potrzebnej do uzupełnienia zachowku przez wydanie przedmiotu darowizny, choć to oczywiście rozwiązanie tylko w sytuacjach bardzo skrajnych. Jeśli chodzi o okoliczności związane z opieką nad babcią nie zmieniają one w istotny sposób kwestii roszczenia spadkobierców ustawowych.
      Beata Białek

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *