SĄDOWY DZIAŁ SPADKU

Spadkobiercy, którzy uzyskali potwierdzenie swoich praw do spadku w formie sądowego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia, stają przed problemem związanym z tym, jak podzielić się nabytym spadkiem, a więc jak znieść współwłasność majątku spadkowego. Podział taki może nastąpić w formie umownego lub sądowego działu spadku. Oba rozwiązania mają swoje wady i zalety, a wybór właściwej drogi zależy w dużej mierze od okoliczności danego przypadku, a także od tego, czy pomiędzy spadkobiercami istnieje zgoda co do sposobu podziału majątku spadkowego.

Gdy nie ma porozumienia pomiędzy spadkobiercami jedyną formą podzielenia się spadkiem jest sądowe postępowanie o dział spadku, które może być wszczęte na wniosek każdego ze spadkobierców. Sądowy dział spadku powinien co do zasady obejmować cały spadek, a jedynie z ważnych powodów może być ograniczony tylko do jego części.

Z wnioskiem o dział spadku może wystąpić do sądu każdy ze spadkobierców, a wszczęte w ten sposób postępowanie będzie miało charakter nieprocesowy. Do wniosku o dział należy dołączyć postanowienie Sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przed notariuszem. Ponadto należy dołączyć spis inwentarza, a jeśli nie został sporządzony konieczne jest wskazanie we wniosku majątku spadkowego, który ma być przedmiotem działu. W przypadku gdy w skład spadku wchodzi nieruchomość należy to udokumentować odpisem z właściwej księgi wieczystej lub też innym dokumentem stwierdzającym prawo własności spadkodawcy. Przepisy kodeksu postępowania cywilnego zobowiązują także do określenia we wniosku, jakie testamenty zostały sporządzone przez spadkodawcę oraz ewentualnie gdzie zostały złożone i gdzie się znajdują.

Wniosek o dział spadku musi również zawierać wskazanie wszystkich uczestników postępowania, którymi są spadkobiercy, zapisobiercy  (osoby którym zapisano określone rzeczy lub prawa należące do spadku), a także nabywcy udziału w konkretnym składniku majątku spadkowego (np. nabywca samochodu wchodzącego w skład masy spadkowej).

Po złożeniu wniosku sąd ustala skład i wartość majątku spadkowego, określa sposób podziału spadku pomiędzy spadkobierców, a także rozstrzyga o ewentualnych wzajemnych roszczeniach pomiędzy spadkobiercami z tytułu posiadania przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków, czy też z tytułu poczynionych na spadek nakładów lub spłaconych długów. Sąd rozstrzyga ponadto o istnieniu zapisów, których przedmiotem są rzeczy należące do spadku. Bardzo ważną zasadą przy dziale spadku jest także to, że jego przedmiotem są tylko i wyłącznie aktywa spadku, dział nie obejmuje zaś długów spadkowych.

Sąd dokonując wyboru sposobu podziału spadku, w pierwszej kolejności bierze pod uwagę treść złożonego wniosku o dział spadku oraz stanowisko pozostałych spadkobierców, zapewniając jednocześnie, aby dział był zgodny z przepisami prawa oraz interesem wszystkich spadkobierców. Warto wiedzieć, że dział spadku może przyjąć trzy formy tj.:

  1. podział fizyczny całego majątku spadkowego poprzez rozdzielenie przedmiotów spadkowych pomiędzy wszystkich spadkobierców odpowiednio do wielkości ich udziałów w spadku, bez konieczności dokonywania jakichkolwiek spłat pomiędzy      spadkobiercami;
  2. podział fizyczny majątku spadkowego poprzez przyznanie przedmiotów spadkowych jednemu lub niektórym spadkobiercom, z obowiązkiem dokonania spłaty na rzecz pozostałych spadkobierców;
  3. tzw. podział      cywilny majątku spadkowego, polegający na spieniężeniu całego majątku spadkowego, a następnie podzieleniu się przez spadkobierców uzyskaną w ten sposób gotówką.

Co do kosztów postępowania działowego należy wskazać, iż często są to postępowania wymagające dużych nakładów finansowych, zwłaszcza gdy pomiędzy spadkobiercami nie ma zgody co do sposobu podziału majątku. Na początek należy liczyć się z opłatą sądową za złożenie wniosku, która, zgodnie z art. 51 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 r., wynosi 500,- zł., a jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt działu spadku- 300,- zł.. Opłata sądowa jest wyższa jeżeli wniosek o dział spadku jest połączony z wnioskiem o zniesienie współwłasności i wynosi wówczas 1000,- zł. (a jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt działu spadku i zniesienia współwłasności- 600,- zł.). W dalszej kolejności może się okazać konieczne pokrycie wydatków na biegłych (np. rzeczoznawców majątkowych, geodetów etc.), a także wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika procesowego.

Sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, właściwy jest sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część. W braku powyższych podstaw właściwy jest sąd rejonowy dla m.st. Warszawy.

Ten wpis został opublikowany w kategorii Bez kategorii. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

4 odpowiedzi na „SĄDOWY DZIAŁ SPADKU

  1. at1947 pisze:

    Jak postąpi sąd ? przy potwierdzaniu nabycia spadku gdy w przedstawionych dokumentach ustawowych spadkobierców,[dzieci] będą przeinaczone nazwiska w stosunku do spadkodawcy np: będzie ,,toro”zamiast ,,tere” albo powinno być ,,ow”a w przedstawionych dokumentach w akcie urodzenia będzie ,,ów”

    • Beata Białek pisze:

      W takim wypadku trzeba złożyć wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej. Wnioski takie może złożyć strona postępowania. Sąd może także z urzędu sprostować oczywistą omyłkę pisarska bądź rachunkową. Wniosek składa się do Sądu, który wydał orzeczenie z błędem.
      Pozdrawiam

  2. Anna pisze:

    Witam.Mam pytanie w zeszłym roku zmarł mój partner z którym mam 2 dzieci. Dzieci o dziedziczyly działkę mieszkanie i samochód.Czy żeby sprzedać samochód wart 4000 zl.też muszę złożyć wniosek do sądu?

    • Beata Białek pisze:

      Witam Panią,
      Postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia są jedynymi dokumentami, które mogą poświadczyć fakt nabycia spadku po zmarłym. Tak więc aby dokonać czynności sprzedaży jakiegoś składnika masy spadkowej należy w pierwszej kolejności przeprowadzić postępowanie spadkowe przed sądem lub też sporządzić akt poświadczenie dziedziczenia u notariusza. Wartość składnika masy spadkowej nie ma w tym przypadku znaczenia.
      Pozdrawiam

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *